Web Filtreleme Kategorileri Nasıl Çalışır, Yanlış Sınıflandırmayı Nasıl Düzeltirim?

Karar Üç Yerde Veriliyor

Yanlış sınıflandırmayı düzeltebilmek için önce kararın nerede verildiğini bilmek gerekir.

Birincisi cihazın üzerindeki yerel veritabanı. İndirilmiş, sürümü olan, günde bir ya da birkaç kez tazelenen bir liste. Hız buradan gelir; yapılan iş bir tablo aramasıdır.

İkincisi bulut sorgusu. Yerel listede karşılığı olmayan alan adı üreticinin sınıflandırma servisine sorulur. Bu sorgunun bir zaman aşımı vardır ve zaman aşımı dolduğunda ne yapılacağı sizin politikanızda yazar. Bu ayarı hiç açıp bakmamış kurumlar, dış hat kesildiğinde filtrelemenin de sessizce açılıp kapandığını fark etmez.

Üçüncüsü sizin yazdığınız yerel istisnalar. Bunlar veritabanının kararını ezer, ama ancak politika sırasında kategori kuralından önce değerlendiriliyorsa. Sıra yanlışsa istisna hiç eşleşmez ve kimse nedenini bulamaz.

Sınıflandırma Neye Bakıyor, Neye Bakamıyor

Veritabanı kaydı çoğunlukla alan adı düzeyindedir, bazı adresler için de tam URL yolu düzeyinde. HTTPS’te yol görünmediği sürece karar alan adında kalır. Pratik sonucu şu: “şu sitenin şu tek bölümünü kapatalım” isteği, o site şifreli çalışıyorsa ve trafiği açmıyorsanız yerine getirilemez. Ya alan adının tamamı kapanır ya da hiçbiri.

Yanlış Sınıflandırma Nereden Çıkıyor

Paylaşımlı barındırma en sık sebeptir: tek IP’nin arkasında yüzlerce site varken IP tabanlı bir karar hepsini birden vurur. Kısaltıcılar ve yönlendirme servisleri, hedefin ne olduğunu ilk istekte belli etmediği için ayrı bir sorundur. Yeni kayıt edilmiş alan adları veritabanının henüz görmediği için sınıflandırılmamış kovasına düşer; oltalama kampanyalarının çoğu tam da bu boşluğu kullanır, o yüzden bu kovanın eylemini “geçir” yapmak göründüğünden pahalıdır.

Bölgesel içerik ayrı bir başlıktır. Yabancı bir veritabanı, Türkçe yerel haber sitelerini, meslek forumlarını ve kamu portallarını ya geç sınıflandırır ya da yanlış kovaya koyar. Kurum içinde en çok şikâyet üreten yer burasıdır ve bu, ürünün bozuk olduğu anlamına gelmez; veritabanının sizin trafiğinizi ne kadar tanıdığı anlamına gelir. Satın alma sırasında sorulacak soru da budur.

Aynı alan adı altında iki farklı işin durması da klasiktir: bir şirketin kurumsal sitesiyle kullanıcı forumu aynı isim altındaysa, kategori ikisinden birine göre verilir.

Düzeltmenin İki Katmanı

Kalıcı düzeltme üreticide olur. Bildirim gönderirken log satırından şunları alın. Engellenen tam adres, cihazın verdiği kategori, tarih ve saat, kullanıcıya gösterilen blok sayfasındaki kimlik. Bu dördü olmadan gönderilen bildirimler genelde geri döner. Düzeltme yayımlandığında bir sonraki veritabanı güncellemesiyle herkeste düzelir; sizin listenizde bir satır daha birikmez.

Geçici düzeltme yerel istisnadır. Beklerken yazılır, ama son kullanma tarihiyle. Denetlenmeyen bir istisna listesi üç yıl içinde kimsenin gerekçesini hatırlamadığı yüz satıra dönüşür ve o listeyi kimse silmeye cesaret edemez, çünkü hangi satırın hangi işi ayakta tuttuğu bilinmez.

Yanlış Negatifi Nasıl Görürsünüz

Yanlış pozitif kendini şikâyetle duyurur; kullanıcı arar. Yanlış negatif sessizdir. Onu görmenin pratik yolu, sınıflandırılmamış trafiğe düzenli bakmaktır. Haftada bir kez, o kovadan geçen ilk yirmi alan adını hacme göre sıralayıp elle inceleyin. Bu liste iki işi birden görür. Veritabanının sizin trafiğinize ne kadar uyduğunu gösterir ve kaçanların saklandığı yeri açar.